Wat mag een hond niet eten? De lijst

De meeste vergiftigingen bij honden gebeuren niet door gif in de tuin, maar door iets dat gewoon op tafel lag. Een reep die van het aanrecht viel, restjes stoofvlees met ui erin, een handvol rozijnen uit een cakebeslag.

Honden eten dat zonder aarzelen, en het gevaarlijke is dat de gevolgen soms pas uren later zichtbaar worden.

Hieronder staat wat je zeker weg moet houden, en waarom. We zeggen er ook telkens bij hoe hard het bewijs is, want bij sommige voedingsmiddelen weten dierenartsen wél dát het misgaat maar niet precies hoe.

Wat je hond wél hoort te krijgen, staat in ons overzicht over hondenvoeding.

Chocolade: hoe donkerder, hoe erger

Dit is het bekendste voorbeeld, en terecht. Chocolade bevat theobromine en cafeïne, twee stoffen uit dezelfde familie. Mensen breken die vlot af, honden veel trager, waardoor ze zich opstapelen. Ze werken op het hart en op het zenuwstelsel.

De hoeveelheid theobromine hangt af van hoeveel cacao er in zit. Bakchocolade en pure chocolade zitten er het hoogst in, melkchocolade een stuk lager, en witte chocolade bevat er nauwelijks.

Een blokje melkchocolade bij een grote hond is dus iets heel anders dan een reep fondant bij een chihuahua.

Verschijnselen komen meestal binnen enkele uren en beginnen met braken, diarree, veel drinken en rusteloosheid. Ernstiger zijn een snelle of onregelmatige hartslag, beven en stuipen.

Let ook op de plaatsen waar je chocolade niet verwacht: paaseieren in een kast op kindhoogte, een adventskalender, cacaopoeder, en de cacaoschelpen die soms als tuinbedekking verkocht worden.

Druiven en rozijnen: het raadsel dat pas recent opgelost raakte

Druiven, rozijnen, krenten en sultanarozijnen kunnen bij honden acuut nierfalen veroorzaken. Dat is al decennia bekend uit de praktijk, maar decennialang wist niemand waarom. Er is ook geen betrouwbare drempel: sommige honden eten een handvol druiven zonder gevolg, andere worden zwaar ziek van weinig.

Sinds 2021 is er een sterke verklaring. Toxicologen van het Amerikaanse dierenantigifcentrum kwamen op het spoor van wijnsteenzuur, de zure component die ook in cream of tartar zit.

Dat gebeurde nadat een hond nierfalen ontwikkelde na het eten van zelfgemaakte speelklei met cream of tartar erin. Honden kunnen dat zuur slecht uitscheiden.

Het gehalte ervan verschilt sterk per druivensoort en per rijpheid, wat meteen verklaart waarom er nooit een vaste giftige dosis gevonden werd. Let wel: dit is een goed onderbouwde hypothese, geen afgesloten hoofdstuk.

Praktisch verandert dat niets aan het advies. Geen druiven, geen rozijnen, en let vooral op de verwerkte vorm: rozijnenbrood, muesli, cake, mince pies en fruitkoeken. Heeft je hond ervan gegeten, bel dan meteen, ook als hij zich prima voelt.

Ui, look, prei en sjalot

Alle uiachtigen bevatten zwavelverbindingen die bij honden de rode bloedcellen beschadigen. Het gevolg is bloedarmoede. Koken helpt niet: rauw, gekookt, gedroogd of in poedervorm, allemaal even riskant. Uipoeder in bouillonblokjes en kant-en-klare sauzen is geconcentreerd en dus juist extra vervelend.

Het tijdsverloop maakt dit gevaarlijk. De schade aan de bloedcellen begint binnen een dag, maar de zichtbare tekenen van bloedarmoede, zoals sloomheid, snel buiten adem zijn of bleke slijmvliezen, laten soms enkele dagen op zich wachten.

Een hond die na het eten van uisaus nog vrolijk rondloopt, is dus niet automatisch veilig.

Voor look wordt online veel beweerd, ook dat een beetje goed zou zijn tegen vlooien. Wij zouden daar niet aan beginnen: het is dezelfde plantenfamilie met hetzelfde werkingsmechanisme, en er zijn middelen tegen parasieten waarvan de werking wel vaststaat.

Bij een vermoeden van vergiftiging is het snelste wat je kunt doen bellen, niet zoeken.

Xylitol, macadamianoten, alcohol en gekookte botten

Xylitol, ook verkocht als birkenzoet of berkensuiker, is misschien wel het gemeenste product op deze lijst, omdat het in gewone huishoudproducten zit.

Bij honden zet het de alvleesklier aan tot een snelle insulinepiek, waardoor de bloedsuiker binnen het uur diep kan wegzakken. Bij grotere hoeveelheden kan de lever ernstig beschadigd raken.

Je vindt xylitol in suikervrije kauwgom en pepermunt, in sommige tandpasta's en mondwaters, in eiwitrepen, in suikervrije pindakaas en soms in vloeibare medicijnen.

Lees dus etiketten, en berg een handtas met kauwgom niet binnen hondenbereik op.

Macadamianoten geven bij honden zwakte, vooral in de achterhand, samen met braken, beven en soms koorts. Eerlijk gezegd weet niemand precies waardoor: het mechanisme is niet gekend.

De meeste honden herstellen binnen enkele dagen, maar de verschijnselen zijn zo verontrustend dat een dierenarts sowieso moet meekijken.

Andere noten zijn niet giftig op dezelfde manier, al zijn ze vet en zout en dus geen goed idee, en beschimmelde noten zijn wel gevaarlijk.

Alcohol hoort nooit bij een hond, in geen enkele vorm. Ze zijn er veel gevoeliger voor dan mensen. Denk niet alleen aan een glas dat blijft staan: ook ongebakken gistdeeg is riskant, omdat het in de maag verder rijst en daarbij alcohol vormt.

Gekookte botten staan niet op deze lijst omdat ze giftig zijn, maar omdat ze breken. Door het koken wordt bot bros, en het splintert in scherpe stukken die de slokdarm of de darmwand kunnen beschadigen. Kippenbotjes uit de restjes zijn de klassieker.

Wil je je hond laten kauwen, kies dan iets dat daarvoor gemaakt is; in sterk hondenspeelgoed zetten we de stevige opties op een rij.

Chocolade en cacao, hoe donkerder hoe risicovoller
Druiven, rozijnen, krenten en alles wat ermee gebakken is
Ui, look, prei, sjalot, ook gedroogd of in poeder
Xylitol of birkenzoet: kauwgom, tandpasta, suikervrije pindakaas, eiwitrepen
Macadamianoten en beschimmelde noten
Alcohol in elke vorm, en ongebakken gistdeeg
Gekookte botten en kippenbotjes
Koffie, energiedrank en cafeïnepillen

Je hond heeft er toch iets van gegeten. Wat nu?

Bel je dierenarts, of buiten de uren de wachtdienst voor dierenartsen in je regio. Doe dat meteen, ook als je hond zich goed voelt, want bij druiven, ui en xylitol zegt het eerste uur weinig over hoe het afloopt.

Hoe sneller je belt, hoe meer opties er zijn.

Wek nooit zelf braken op. Het Belgische Antigifcentrum is daar uitdrukkelijk over: laat het dier niet overgeven en overleg eerst met je dierenarts.

Zelf braken opwekken kan de schade vergroten, bijvoorbeeld bij bijtende stoffen of bij een hond die al suf is, en de huismiddeltjes die op fora circuleren zijn op zich al gevaarlijk.

Geef ook geen melk, zout of olie.

In België kun je naast je dierenarts het Antigifcentrum bellen op 070 245 245. Dat centrum geeft ook advies over vergiftigingen bij dieren.

Voor dierenvragen is die dienst niet gefinancierd en zijn de medewerkers bereikbaar op weekdagen van 8 tot 16 uur en in het weekend en op feestdagen van 10 tot 16 uur.

Buiten die uren bel je meteen je dierenarts of de dierenartsenwachtdienst.

Het centrum benadrukt zelf dat alleen je dierenarts het advies kan bevestigen. Zie het dus als een tweede lijn, niet als vervanging.

Neem de verpakking mee, of maak er een foto van. Het merk, het cacaogehalte of de ingrediëntenlijst maakt vaak het verschil tussen afwachten en meteen behandelen.

Weet dat een spoedconsult buiten de uren duurder is dan een gewone afspraak. Wat dat ongeveer kost, staat in wat kost een dierenarts.

Of het de moeite loont om je daartegen in te dekken, bespreken we in ons stuk over hondenverzekeringen in België. Laat de kost nooit de reden zijn om te wachten: bellen kost niets.

Ons advies

Het beste plan is saai: zorg dat je hond er niet bij kan. Zet de vuilnisbak achter een deur, laat handtassen niet op de grond staan, en spreek af dat er thuis niets van tafel gaat.

Vooral bij pups, die alles proeven wat ze tegenkomen, is opruimen effectiever dan afleren; wat er in dat eerste jaar nog bij komt kijken, staat in onze puppy-checklist.

Restjes van tafel zijn sowieso zelden een goed idee: ze bevatten vaak ui of look, ze zijn vet en zout, en ze tellen mee in het dagtotaal.

Hoeveel je hond echt nodig heeft, en hoe zwaar snacks doorwegen, lees je in hoeveel voer heeft mijn hond nodig. Zoek je gezonde beloningen, dan helpt onze vergelijking van natuurlijke hondensnacks.

Hang tot slot twee dingen op je koelkast: het lijstje hierboven en het nummer van je dierenarts en de wachtdienst. Op het moment dat je het nodig hebt, wil je niet moeten zoeken.

En wij zijn geen dierenartsen: bij twijfel over jouw hond is dat telefoontje altijd het juiste antwoord.

Veelgestelde vragen

Mag mijn hond een klein stukje melkchocolade?

Liever niet. Melkchocolade bevat minder theobromine dan pure chocolade, dus één blokje bij een grote hond loopt meestal goed af, maar het risico hangt af van het gewicht van je hond en van het cacaogehalte. En hoe vaker het gebeurt, hoe groter de kans dat het een keer om een grotere hoeveelheid gaat. Heeft hij toch chocolade op, bel dan met de verpakking bij de hand.

Mijn hond heeft rozijnen gegeten maar voelt zich prima. Moet ik toch bellen?

Ja. Bij druiven en rozijnen is er geen betrouwbare veilige hoeveelheid bekend, en nierschade kondigt zich niet meteen aan. Bel je dierenarts en zeg hoeveel hij ongeveer op had en wanneer. Wacht niet af tot er iets te zien is.

Mag ik zelf braken opwekken als ik weet wat hij op heeft?

Nee. Het Antigifcentrum en dierenartsen raden dat af: bij bepaalde stoffen of bij een suffe hond maakt braken de schade groter. Bel eerst en volg wat de dierenarts zegt. Alleen die kan beoordelen of laten braken zinvol is en hoe het veilig gebeurt.

Is een klein beetje look tegen vlooien niet net gezond?

Daar bestaat geen betrouwbaar bewijs voor, terwijl het schademechanisme van uiachtigen bij honden wel goed beschreven is. Wij raden het af. Voor parasieten bestaan er middelen waarvan de werking en de veiligheid onderzocht zijn; vraag je dierenarts wat past bij jouw hond.

Mag mijn hond een banaan eten?

Ja, het vruchtvlees van een banaan kan af en toe als snack; heeft je hond overgewicht of diabetes, vraag dan eerst je dierenarts. De schil krijgt hij niet: die is moeilijk verteerbaar en kan een verstopping in de darmen geven. Een banaan is een snack en geen maaltijd: samen met alle andere snacks mag hij ten hoogste 10 % van de dagelijkse calorieën zijn.

Mogen aardbeien als beloning?

Ja, de meeste honden kunnen met mate aardbeien eten. Haal het groen en de steeltjes eraf: die zijn niet giftig, maar moeilijk verteerbaar en kunnen de spijsvertering van streek maken. Snijd de aardbeien in kleine stukjes: een hele aardbei kan een verstikkingsrisico zijn, vooral bij kleine honden. Aardbeien bevatten natuurlijke suikers, dus heeft je hond diabetes of overgewicht, vraag dan je dierenarts om raad.

Mag mijn hond een appel eten?

Ja, zolang het klokhuis, de pitten en het steeltje eraf zijn. De pitten bevatten sporen van cyanide: een hond zou er veel van moeten eten om ziek te worden, maar het is veiliger ze te verwijderen. Het klokhuis is moeilijk verteerbaar en een verstikkingsgevaar. De schil is veilig voor de meeste honden; heeft hij een gevoelige maag, geef hem dan geschilde appel.

Mag mijn hond één druif eten, of een pitloze of biologische druif?

Nee, geef hem er geen. Er is geen goed onderbouwde giftige hoeveelheid bekend en de gevoeligheid verschilt van hond tot hond. Vergiftigingen zijn gemeld na pitloze en pittige, gekochte en zelfgekweekte, rode en groene, biologische en gewone druiven en rozijnen, en hetzelfde geldt voor krenten. Wat je doet als hij er toch van at, staat in het stuk hierboven.

Bronnen

Wij houden de prijzen in de gaten

Elke dag vergelijken we de prijzen van de producten uit onze gidsen bij bol.com en zooplus.

Zakt er iets stevig in prijs, dan lees je het bij ons — samen met nieuwe gidsen zoals deze. Hooguit één mail per week, uitschrijven kan altijd: antwoord 'uitschrijven' op de mail of mail help@uwhond.be.