Oude hond verzorgen: wat pas je thuis aan

Ouder worden gaat bij honden traag, en dat is net het lastige: je merkt het pas als er al een tijd iets veranderd is.

Hij springt niet meer op de zetel, hij draait 's nachts rond, hij reageert niet meteen als je hem roept. Veel baasjes vatten dat samen als “hij wordt wat lui”, terwijl je er vaak wel iets comfortabeler aan kunt maken.

Wij zijn geen dierenartsen en geven hier geen diagnoses. Wat wel kan: uitleggen wat er meestal verandert, wat je thuis aanpast, en waar de grens ligt waarop je beter belt.

De belangrijkste aanpassing is simpeler dan de meeste mensen denken, en ze gaat over waar je hond ligt.

Vanaf wanneer is een hond “senior”?

Er bestaat geen leeftijd die voor alle honden geldt.

De internationale richtlijnen voor levensfasen omschrijven een senior als een hond in de laatste 25 % van zijn verwachte levensduur. Door de verschillen tussen rassen valt er volgens die richtlijnen geen vaste leeftijd aan te koppelen.

Grote en zware rassen worden gemiddeld een pak minder oud dan kleine. Een reus is dus naar verhouding veel vroeger “oud” dan een kleine hond van hetzelfde aantal jaren.

Kijk dus naar je eigen hond in plaats van naar een tabel; je dierenarts maakt die inschatting het best. De datum is uiteindelijk niet belangrijk — de veranderingen zijn dat wel.

De veranderingen die vaak voor “lui” doorgaan

De meeste van deze dingen sluipen erin. Ze vallen pas op als je een filmpje van twee jaar geleden terugziet. Kijk er dus bewust naar, want hoe vroeger je iets opmerkt, hoe meer je eraan kunt doen.

Stijver opstaan, vooral 's ochtends of na een lange rustpauze, en het eerste stuk wandelen trager.
Aarzelen voor de trap, de auto of de zetel, of een aanloopje nemen dat er vroeger niet was.
Minder goed horen: hij reageert niet als je binnenkomt, of schrikt als je hem aanraakt terwijl hij ligt.
Een blauwgrijze waas over de ogen, of onzeker doen in het donker en in onbekende ruimtes.
's Nachts onrustig: ronddwalen, laat gaan liggen, vroeger wakker, soms hijgen zonder aanwijsbare reden.
Meer of minder drinken en plassen dan gewoonlijk, of accidentjes binnen bij een hond die dat nooit had.

Slechter horen dat over maanden opbouwt, hoort bij ouder worden. Een hond die er vorige week nog goed bij was en nu ineens verward rondloopt, minder eet of moeilijker ademt, is geen ouderdomsverhaal. Bel dan je dierenarts.

Ook een blauwgrijze waas over de ogen laat je best nakijken. Er zijn ouderdomsveranderingen aan de lens die weinig invloed hebben op het zicht, en er zijn aandoeningen die dat wél hebben. Dat verschil zie je van buitenaf niet betrouwbaar.

Geleidelijk hoort bij ouder worden. Plots hoort er niet bij — dan bel je, ook al is je hond veertien.

Waar hij ligt, maakt op deze leeftijd het meeste uit

Een oudere hond slaapt makkelijk het grootste deel van de dag. Wat hij in die uren onder zich heeft liggen, telt dus zwaarder mee dan om het even welk ander product dat je koopt.

Veel manden knijpen het daar af: een dikke vulling die de eerste weken heerlijk voelt, zakt in en laat de heup, de elleboog en de schouder op de bodem rusten. Dat zijn precies de punten die bij een stijve hond al gevoelig zijn.

Je hebt een bodem nodig die niet doorzakt onder het gewicht van je hond: een kern die terugveert in plaats van plat te blijven. Daarom maakt een orthopedisch hondenkussen op deze leeftijd meer verschil dan bij een jonge hond.

Test het simpel: druk met je vuist stevig in het midden. Voel je de vloer, dan doet het kussen zijn werk niet.

Let daarnaast op de instap. Een hoge rand is fijn om tegenaan te kruipen, maar wordt een hindernis voor een hond die zijn poot niet meer vlot optilt. Voor veel senioren werkt een lage of open vorm beter.

Welke vorm past, staat in onze vergelijking van de beste hondenmanden en in de gids over wanneer je voor een kussen kiest en wanneer voor een mand.

Kies een hoes die je in de machine kunt wassen en die apart te koop is. Bij oudere honden gebeurt er af en toe een ongelukje, en dan wil je de hoes vervangen, niet het hele kussen.

Gladde vloeren, trappen en de rest van het huis

Laminaat, parket en tegels zijn voor een hond met minder grip en minder kracht een dagelijkse worsteling. Je ziet het aan poten die wegglijden bij het opstaan.

Dat is niet alleen onhandig, het maakt hem ook onzeker: honden die één keer goed uitgeschoven zijn, gaan die plek vermijden.

De oplossing is banaal en werkt meteen: leg lopers of antislipmatten op de routes die hij het meest gebruikt.

Van zijn mand naar de deur.
Naar de eetbak.
Rond de plek waar hij opstaat.

Je hoeft de hele living niet te bedekken. Houd ook zijn nagels kort en knip het haar tussen de voetzooltjes bij, want dat scheelt echt in grip.

Voor de zetel of het bed is een hondentrapje of een oprit een goede investering, zeker als je hond die sprong al jaren gewoon is; naar beneden springen is belastender dan naar boven. Hetzelfde geldt voor de kofferbak: til hem liever.

Wandelen, spelen en gewicht

Een oudere hond heeft nog altijd beweging nodig, alleen anders verdeeld. Drie of vier kortere wandelingen doen bij de meeste senioren meer goed dan één lange.

Laat hem het tempo bepalen, geef hem tijd om te snuffelen, en let op de dagen erna: is hij twee dagen stijver, dan was de wandeling te lang. Bij warm weer ga je 's ochtends vroeg of 's avonds laat.

Vervang een deel van de beweging door kopwerk. Zoekspelletjes, een verstopt stukje voer en een snuffelmat maken een hond moe zonder zijn gewrichten te belasten.

En dan het gewicht, dat nu zwaarder doorweegt dan ooit. Een hond die minder beweegt maar evenveel eet, komt bij, en elke extra kilo komt terecht op precies die gewrichten die het al lastig hebben.

Het bekendste bewijs dat slank houden loont komt uit een langlopende studie bij 48 labradors. Telkens kreeg één hond van een paar levenslang 25 % minder dan zijn soortgenoot.

De slank gehouden honden leefden mediaan 13,0 jaar tegenover 11,2 jaar, met een latere start van ouderdomsklachten.

Voel maandelijks even de ribben: je moet ze met vlakke hand kunnen tellen zonder te duwen. Gaat dat moeilijker, pas dan de portie aan voor het een kilo wordt.

De dierenarts: van jaarlijks naar halfjaarlijks

Voor een gezonde volwassen hond volstaat één controle per jaar meestal. Vanaf de seniorenfase adviseren de internationale richtlijnen minstens twee onderzoeken per jaar.

Dat is geen commerciële truc: op deze leeftijd kan er in twaalf maanden veel veranderen, en veel van wat je vroeg oppikt is net dan nog goed te beïnvloeden.

Reken er ook op dat het budget mee verandert: consultaties komen dubbel zo vaak terug en bloedonderzoek wordt frequenter. Wat zo'n bezoek gemiddeld kost in België, staat in onze gids over wat een dierenarts kost.

Overweeg je een verzekering, doe dat dan tijdig: bestaande aandoeningen worden vrijwel altijd uitgesloten, en de meeste verzekeraars hanteren een maximumleeftijd om nog in te stappen. Die verschilt sterk per maatschappij.

Wat er gedekt wordt, leggen we uit in Hondenverzekering in België.

Maak vooraf een lijstje van wat je thuis merkt: sinds wanneer, hoe vaak, en wat er precies veranderd is. Dat is vaak nuttiger dan het onderzoek zelf, want jij ziet je hond elke dag en hij ziet hem tien minuten.

Ons advies

Vier ingrepen die je vandaag kunt doen:

Begin bij de slaapplek: daar brengt je hond het grootste deel van zijn dag door, en het is de aanpassing met het meeste effect per euro.
Leg antislip op de routes die hij dagelijks aflegt.
Verdeel de beweging over meer en kortere wandelingen.
Houd het gewicht in het oog.

Laat de rest over aan je dierenarts, en ga vanaf de seniorenfase twee keer per jaar. Verandert er iets plots, in een paar dagen tijd, dan wacht je die afspraak niet af. Meer over verzorging vind je in de rubriek Gezondheid en verzorging.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke leeftijd is mijn hond een senior?

Daar bestaat geen vast getal voor. De gangbare richtlijnen spreken van de laatste 25 % van de verwachte levensduur, en zeggen erbij dat je er door de verschillen tussen rassen geen leeftijd op kunt plakken. Grote rassen komen daar veel vroeger terecht dan kleine.

Mijn oude hond is 's nachts onrustig. Hoort dat erbij?

Het komt vaak voor bij oudere honden, maar het is niets dat je zomaar aanvaardt: er kunnen verschillende oorzaken achter zitten en meerdere daarvan zijn te verlichten. Noteer wanneer het gebeurt en hoe lang het duurt, en bespreek het bij het volgende bezoek — of eerder als het snel erger wordt.

Moet mijn oudere hond ander voer krijgen?

Dat hangt af van je hond, niet van zijn leeftijd alleen. Wat vrijwel altijd telt, is de hoeveelheid: een hond die minder beweegt en evenveel eet, komt bij. Verandert er iets aan eetlust, gewicht of ontlasting, laat dat dan eerst nakijken voor je van voer wisselt.

Is een orthopedisch kussen de moeite of is dat marketing?

Het woord is niet beschermd, dus er staat van alles op met dat etiket. Waar het om gaat, is of de bodem doorzakt onder het gewicht van jouw hond. Een kern die terugveert houdt de gewrichten van de vloer; een dikke maar slappe vulling doet dat na een paar weken niet meer.

Bronnen

Wij houden de prijzen in de gaten

Elke dag vergelijken we de prijzen van de producten uit onze gidsen bij bol.com en zooplus.

Zakt er iets stevig in prijs, dan lees je het bij ons — samen met nieuwe gidsen zoals deze. Hooguit één mail per week, uitschrijven kan altijd: antwoord 'uitschrijven' op de mail of mail help@uwhond.be.