September en oktober zijn de maanden waarin veel baasjes zich dezelfde vraag stellen: waarom verliest mijn hond ineens zoveel haar? Verharen hoort bij een hond, maar de najaarsrui voelt voor veel baasjes toch als een verrassing die elk jaar terugkeert.
In deze gids leggen we uit wat er in de vacht gebeurt, welke rassen er het meest last van hebben, wanneer haarverlies wél een reden is om naar de dierenarts te gaan, en welke aanpak in de praktijk het meeste scheelt.
Voor de volledige vergelijking van borstels en kammen verwijzen we naar onze borstelgids. Hoe vaak je precies moet borstelen, per vachttype en seizoen, lees je in hond borstelen: hoe vaak?.
Deze gids gaat over het waarom van verharen en wat je eraan kan doen, niet over een vast borstelschema.
Wat is verharen, en waarom piekt het nu
Verharen is het normale proces waarbij een hond dode haren verliest om plaats te maken voor nieuwe. Bij de meeste honden gebeurt dat twee keer per jaar in een duidelijke golf, in het voorjaar en in het najaar, meldt het LICG.
De Raad van Beheer noemt als pieken april/mei en oktober/november.
Hoeveel een hond verhaart, hangt vooral af van het type vacht. Een hond met een enkele vacht heeft alleen dekhaar en verliest het hele jaar door een beetje haar, zonder uitgesproken rui.
Een hond met een dubbele vacht heeft daarnaast een dichte ondervacht die als isolatie dient. Die ondervacht wordt in blokken afgestoten.
Rassen met zo'n dubbele vacht zijn onder meer de husky, de akita, de chow chow, de newfoundlander en de old english sheepdog, aldus Purina.
Ook courante gezinshonden als de labrador, de golden retriever en de Duitse en Belgische herder hebben een dichte ondervacht, en dat merk je twee keer per jaar in huis.
Twijfel je of je hond een dubbele vacht heeft? Duw de haren op de rug tegen de groeirichting in open: zie je onder de langere dekharen een duidelijk zachtere, wolligere laag, dan gaat het om een dubbele vacht.
Voel je maar één laag haar van min of meer dezelfde lengte en structuur, dan is de vacht enkel, en verloopt de haarwisseling minder uitgesproken.
Aan de andere kant staan honden met een krulvacht, zoals de poedel en de meeste doodles. Hun haar groeit continu door, niet in een seizoensgebonden cyclus. Losse haren blijven vastzitten in de krullen in plaats van los in huis te vallen.
Daardoor lijkt het of ze amper verharen, terwijl er in de vacht zelf wel degelijk haar wisselt. Zonder regelmatig kammen vervilt dat opgesloten haar juist sneller, meldt Labradoodle Info.
Ook sommige terriërs met een draadharige vacht verharen weinig zichtbaar, omdat die vacht eerder getrimd of geplukt dan afgestoten wordt.
Een hond die veel binnen leeft, onder kunstlicht en bij een gelijkmatige temperatuur door de verwarming, krijgt minder uitgesproken seizoenssignalen.
Het gevolg: de rui verloopt minder als twee scherpe pieken en meer als een mildere, jaarrond aanwezige haaruitval. Daarom hebben sommige baasjes het gevoel dat hun hond eigenlijk altijd wat verhaart, in plaats van twee keer per jaar duidelijk.
Wat normaal is, en wanneer je naar de dierenarts gaat
Veel loshangend haar, een paar weken lang, is normaal tijdens de rui. Wat niet normaal is, zie je in de lijst hieronder.
Bij die signalen is er meer aan de hand dan gewone haarwisseling: denk aan parasieten, een allergie, een hormonale aandoening of een verstoorde huidbarrière, meldt AniCura. Aanhoudende of verergerende klachten zijn altijd een reden om een afspraak te maken.
- Kale plekken of plukken haar die in één keer loskomen
- Een dofte, futloze vacht die niet meer glanst
- Schilfers of duidelijke roos in de vacht
- Aanhoudende jeuk, ook buiten de ruiperiode
- Een opvallende of onaangename geur van de huid
Heeft je hond vooral jeuk, dan lees je in hond heeft jeuk: mogelijke oorzaken wanneer dat om meer gaat dan een droge winterhuid.
Wordt je hond ouder en verandert de vacht geleidelijk dunner of grijzer, dan kan dat bij het ouder worden horen. Verandert de vacht plots of ontstaan er kale plekken, ga dan naar de dierenarts.
Wat er bij een oudere hond nog meer verandert, staat in een oude hond verzorgen.
Wat helpt: de juiste borstel en een vaste routine
De belangrijkste hulp tegen een huis vol haar is regelmatig borstelen, en het type borstel maakt daarbij verschil. Volgens het LICG kies je zo:
- Rubberborstel: geschikt voor korthaar, vooral in de rui
- Slicker: vooral voor langere en dikkere vachten, om klitten uit te halen
- Hark of ondervachtkam: om de ondervacht uit te kammen
Een losse haar met de hand wegplukken lost weinig op: de dode haren zitten vast in de ondervacht en komen er pas echt uit met een kam die tot op de huid komt.
Werk in de richting van de haargroei en ga rustig te werk rond gevoelige plekken zoals de oksels en de buik.
Hoe vaak je precies moet borstelen, hangt af van vachttype en seizoen: dat hebben we uitgewerkt in hond borstelen: hoe vaak?.
Vuistregel voor tijdens de rui: vaker dan buiten het seizoen, en liefst buiten of op een oude handdoek, zodat de ondervacht er in bosjes uit komt in plaats van door het hele huis.
Wassen mag, maar niet te vaak. Te frequent wassen met het verkeerde middel droogt de huid uit en helpt de rui niet vooruit. Gebruik altijd een hondenshampoo, nooit een shampoo voor mensen, en spoel goed uit voor je de hond laat drogen.
Scheer een dubbele vacht nooit, ook niet in de zomer om verkoeling te bieden.
De ondervacht isoleert niet alleen tegen kou, maar beschermt de huid ook tegen de zon. Veel honden met een dubbele vacht hebben roze huid die zonder die laag snel verbrandt.
Scheren kan de haargroei bovendien blijvend verstoren: soms groeit de vacht nooit meer helemaal terug zoals ze was, melden Woef en Purina.
Regelmatig uitborstelen van de ondervacht koelt beter dan scheren, en laat de beschermende bovenvacht intact.
Praktisch in huis tijdens de rui
Naast borstelen helpt het om je huis even aan te passen op de piekweken. Een paar eenvoudige ingrepen schelen achteraf veel stofzuigen.
- Een deken over de bank of stoel waar je hond graag ligt, die je apart kan wassen
- Een stofzuiger met een speciaal huisdierenmondstuk voor haren in tapijt en bekleding
- Een wasbare hoes of voering in de hondenmand, zodat je die snel kan verversen
- Een autostoelhoes als je hond meerijdt, om haar uit de bekleding te houden
Twee ondervachtkammen die het werk doen
Voor een hond met een dubbele vacht maakt een ondervachtkam tijdens de rui het meeste verschil. Hieronder twee kammen die goed scoren bij bol: de nummers 1 en 5 uit onze borstelvergelijking, dus geen nieuwe producten.
Voor de volledige vergelijking met andere borstels en kammen, inclusief slickers en rubberborstels, ga je naar de beste hondenborstels.
2-zijdige ondervachtkam voor hond
Kam met twee zijden: een kant met wijder uiteenstaande tanden om klitten los te maken, en een kant met fijnere tanden om de ondervacht eruit te trekken.
€ 23,13 actuele bol-prijs
✓ Op voorraad
Bekijk op bol.com →De tweede kam werkt volgens hetzelfde principe: een zijde met 9 tanden voor klitten en een met 17 tanden voor uitdunnen.
Pet Perfect 2-zijdige kam
Compacte 2-zijdige kam voor de ondervacht, met een grove en een fijne kant, geschikt voor dagelijks gebruik tijdens de rui.
€ 12,66 actuele bol-prijs
✓ Op voorraad
Bekijk op bol.com →Welke van de twee bij jouw hond past, hangt af van hoe dik de ondervacht is en hoe groot je hond is. Een groter dier met een dichte ondervacht vraagt om een steviger handvat en langere tanden dan een kleinere hond.
Bij twijfel, of als je ook een slicker of rubberborstel overweegt, is de vergelijking op de beste hondenborstels het beste vertrekpunt.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt de rui bij mijn hond?
Mijn hond verhaart het hele jaar door, is dat normaal?
Helpt voeding tegen overmatig verharen?
Kan ik mijn hond met dubbele vacht scheren om het verharen te stoppen?
Werkt een deshedding-tool met mesjes beter dan een gewone kam?
Mijn hond krabt veel tijdens de rui, moet ik me zorgen maken?
Bronnen
- licg.nl/honden/vachtverzorging-bij-de-hond
- purina.be/nl/artikelen/honden/gezondheid/dagelijk
- anicura.nl/behandelingen/hond/huidproblemen-hond
- woef.be/je-hond-scheren-tijdens-de-hittegolf-sl
- labradoodleinfo.nl/is-de-australian-labradoodle-een-hond-d
Lees ook
Wij houden de prijzen in de gaten
Elke dag vergelijken we de prijzen van de producten uit onze gidsen bij bol.com en zooplus.
Zakt er iets stevig in prijs, dan lees je het bij ons — samen met nieuwe gidsen zoals deze. Hooguit één mail per week, uitschrijven kan altijd: antwoord 'uitschrijven' op de mail of mail help@uwhond.be.